Cùng con đọc sách

“Not all readers are leaders but all leaders are readers” (không phải tất cả những người đọc sách đều là lãnh đạo, nhưng các nhà lãnh đạo đều là những người (ham) đọc sách). Mình đọc chưa nhiều sách so với nhiều người, nhưng so với bản thân mình của nhiều năm về trước thì mình thấy mình đọc nhiều hơn và càng đọc lại càng “vật” với sách, càng đọc càng thấy rằng việc đọc sách rất hữu ích, giúp con người ta mở mang đầu óc và tư duy thế nào.

Vậy nên với mong muốn giúp các bạn thích đọc sách và chăm đọc sách, mình đã:
👉 có ngăn để sách dành riêng cho các bạn trên giá sách của mẹ, để các bạn cũng cảm thấy mình được sở hữu một giá sách của mình.

👉 thỉnh thoảng lại đưa các bạn đi nhà sách chọn thêm sách, nhìn nhiều loại sách hay ho sẽ khiến các bạn mê mẩn hơn.

👉 khuyến khích các bạn chọn sách mẹ muốn các bạn đọc nhưng không cản nếu các bạn thích chọn những quyển truyện các bạn thích, bởi đầu tiên phải là các bạn không bị tụt hứng với việc đọc sách đã. Mà thật ra mình thấy dù thị trường sách phong phú nhưng những người viết sách cũng đều có ý tốt khi xuất bản ra một quyển sách liên quan đến trẻ em, nên dù ít dù nhiều thì trong các quyển sách nếu người lớn biết cách khai thác thì vẫn có thể “dạy” được điều gì đó cho trẻ. Vậy nên mình cũng không quá lăn tăn nếu con chọn sách chưa hợp lý lắm. Vào trường hợp đó, mình hoặc là để cho con chọn sau khi xem qua nội dung thấy không cần lo lắng quá, hoặc là sẽ có một vài ý kiến đóng góp về nội dung quyển sách cho con nhưng sau cùng vẫn tôn trọng quyết định chọn sách của con (nhưng thường thì các bạn nhà mình sẽ nghe theo ý kiến của mẹ 😊)

👉 cố gắng mua đa dạng sách kiến thức để khi con có câu hỏi gì đó thì mẹ có thể lại giá sách, lấy sách ra và đọc cho con nghe. Nhà mình hiện tại có quyển “Từ điển Tiếng Việt” được dùng để tra từ nếu có từ nào đó mới mà các bạn hỏi mẹ và mẹ không giải thích được; “Atlas cơ thể người” được dùng khi các bạn hỏi mẹ các thứ liên quan đến cơ thể người, bệnh tật; một số các quyển về Danh nhân thế giới để khi nghe đến tên ai đó thì mẹ con có thể mở sách ra và đọc tìm hiểu về người đó… (chia sẻ về các bộ sách của các bạn nhà mình có trong link này)

👉 làm gương cho các bạn bằng việc chính bản thân mẹ cũng chịu khó đọc sách, chịu khó học hỏi

👉 duy trì việc đọc sách hàng ngày cho các bạn để duy trì niềm yêu thích sách của các bạn

👉 thỉnh thoảng trong những cuộc nói chuyện của mẹ con hoặc trong cuộc sống hàng ngày, mình lại “lôi” những kiến thức, những câu chuyện mà mình đã đọc cho các bạn để “mang sách vào cuộc sống”, làm cho những kiến thức và câu chuyện đó gần gũi và hữu ích hơn.

👉 dùng việc “không được mẹ đọc sách” để “phạt” con, nhằm kích thích trẻ nghĩ rằng “được mẹ đọc sách” là một điều tốt, thế nên khi mình làm sai thì mới bị mẹ phạt là “không được mẹ đọc sách”. Tuy nhiên mình không áp dụng hình thức phạt này thường xuyên vì nó có thể phản tác dụng.

Đến thời điểm hiện tại, các bạn nhà mình có thể nói là thích sách và thích xem (đọc) sách dù các bạn chưa biết chữ. Gần như tối nào các bạn cũng ra giá sách chọn một vài quyển sách để bảo mẹ đọc cho. Có hôm các bạn quên thì mẹ lại bảo các bạn lấy sách ra mẹ đọc cho và các bạn cũng nhanh nhảu lại lấy sách để mẹ đọc cho ngay.

Kinh nghiệm của bản thân mình khi cùng con đọc sách:

⇨ để con chọn sách mà con thích mẹ đọc cho. Việc này có hai điều hay, thứ nhất là con được chọn quyển con thích thì con sẽ hứng thú nghe hơn; thứ hai là hai bạn nhà mình chưa biết đọc nên khi các bạn chọn là các bạn lật giở hết các tranh của sách để hiểu sơ sơ và xem có hứng thú không rồi mới chọn cho mẹ đọc, tức là ít nhất các bạn đã có chút “thông tin nền” trước khi nghe đọc sách nên khi nghe sẽ hiểu nhanh và nhớ hơn (việc này cũng giống như người lớn đi nhà sách thì nghía và đọc sơ sơ vài trang của quyển sách xem có hứng thú hoặc hay không thì mới mua vậy). Đối với sách truyện tiếng Anh thì điều thứ hai này rất có ích vì đôi khi có những từ mới trong truyện nhưng nó không ảnh hưởng đến việc hiểu của các bạn (vì các bạn đã xem qua tranh và hiểu rồi) thì các bạn cũng không hỏi mẹ, làm ngắt quãng việc đọc sách. Đây cũng là một phần của kỹ năng đọc tiếng Anh – bỏ qua những từ không ảnh hưởng nhiều đến việc hiểu nghĩa tổng thể của văn bản để việc đọc được liền mạch.

⇨ đọc “truyền cảm”, tức là có lên giọng, xuống giọng, giả giọng này, giọng kia, nhấn mạnh… Mình vẫn nhớ trong quyển Going on a plane có đoạn “the plane speeds down the runway and zoom up into the air”, mỗi lần đọc mình lại nhấn mạnh đoạn “zoom up into the air” nên khi đi máy bay, đoạn máy bay chuẩn bị bay lên, mình nhắc lại “zoom up” cái là các bạn nói nốt “into the air” với giọng điệu giống như khi mẹ đọc sách cho các bạn vậy :D, và rõ ràng là các bạn đã nhớ câu đó rất tốt. Vậy nên việc giọng điệu khi mẹ đọc ngoài việc góp phần cho câu chuyện thêm sinh động, dễ hiểu, dễ nhớ thì cũng giúp con nhớ được những câu, cấu trúc (mà mẹ nhấn mạnh) trong sách. Không chỉ vậy, còn làm con thích nghe mẹ đọc sách nữa (các bạn bảo con thích mẹ đọc sách cho con vì mẹ đọc hay :x).

⇨ chỉ giải thích từ mới nếu con hỏi để việc đọc được liền mạch, và khi đã giải thích thì phải giải thích rõ chứ không giải thích qua loa, cố gắng dùng các ví dụ để minh họa cho con hiểu vì như thế là con hiểu từ đó “trong ngữ cảnh” cụ thể chứ không phải chỉ hiểu nghĩa của từ một cách chung chung. Đôi khi mình cũng dùng đến từ điển tiếng Việt hoặc từ điển tiếng Anh nếu mình không hiểu, và mình cũng nói luôn với con là “vẫn có những từ mẹ chưa biết nên mẹ sẽ cùng con tra nghĩa để mẹ cũng học cùng luôn”. Việc này cũng là nhằm cho con thấy mẹ không phải là người biết hết tất cả, mẹ cũng cần học tập thêm, và cho con thấy cách mẹ làm nếu gặp từ mới (tra từ điển) để cho con biết cách nếu sau này con cũng gặp trường hợp như vậy.

⇨ về việc hỏi con phát biểu cảm tưởng hoặc suy nghĩ trong hoặc sau khi đọc thì mình làm không thường xuyên, vì mình không muốn cho con cảm thấy nó là “bài tập”, mình muốn con thoải mái đọc và hưởng thụ câu chuyện, quyển sách. Việc phát biểu suy nghĩ… đó thì mình để xen kẽ trong cuộc sống hàng ngày, ví dụ trong câu chuyện của 2 bạn Pony (Twilight Sparkle và Fluttershy) đã vì nghĩ cho người kia mà không nói ra suy nghĩ của mình trong khi cả hai đều cùng cảm thấy không thích một việc, khi gặp tình huống mẹ và Chích Bông cũng vì nghĩ rằng người kia không thích nên không nói ra suy nghĩ của mình, đến sau thì Chích Bông nói ra với mẹ, mình bảo “ồ, mẹ con mình lại giống Twilight Sparkle và Fluttershy rồi, mẹ nghĩ con không thích, con lại nghĩ mẹ không đồng ý mà chúng ta lại chẳng nói với nhau nên lại chẳng hiểu nhau”, vậy là bạn ấy cười. Mẹ lại hỏi “lần sau chúng ta nên thế nào nhỉ?”, bạn ấy bảo “chúng ta nên nói ra điều mình muốn với người kia”. Đó là một cách mình áp dụng “bài học” trong sách vào cuộc sống để mọi việc được tự nhiên chứ không biến nó thành lý thuyết, giáo điều sau mỗi khi đọc xong một quyển sách. Việc áp dụng hình thức “nói suy nghĩ/ cảm tưởng” này mình chỉ áp dụng ở giai đoạn này của các bạn vì các bạn chưa biết viết và mình muốn tạo nhiều input cho các bạn, để đến khi lớn hơn biết đọc chữ và có nhiều input trong đầu rồi thì mình sẽ khuyến khích các bạn viết ra suy nghĩ của mình để học thêm về kỹ năng viết nữa.

⇨ với các quyển sách về kiến thức (chứ không phải truyện) thì sách thường hay có phần bài tập nhỏ ở cuối sách để các bé ôn lại những cái đã biết thì mình thường đọc và làm cùng con., việc này là để mẹ con có thời gian chơi cùng nhau. Ngoài ra, thỉnh thoảng đi ngủ mình lại lôi chỗ kiến thức đó ra đố con, các bạn rất thích khoản đố đố này và cũng nhớ rất tốt nên trả lời nhanh, trò đố đố này cũng giúp mẹ con có thời gian chuyện trò trước khi đi ngủ, gắn kết tình cảm mẹ con.

Kết:
Về cơ bản thì mình tâm niệm cái câu mà mình trích dẫn ở đầu bài viết, thế nên sẽ tìm mọi cách để giúp con thích đọc sách và đọc nhiều sách. Cái này chính là việc khi đã biết mục tiêu thì sẽ có cách để tìm được phương pháp phù hợp. Vậy nên, chỉ cần cha mẹ hiểu và ngấm vai trò quan trọng của đọc sách thì cha mẹ ắt sẽ tìm ra những cách hay và phù hợp với con của mình, mọi bài đọc chia sẻ kinh nghiệm (bao gồm bài này của mình) sẽ mang tính chất tham khảo để cha mẹ tìm hướng đi của riêng mình sao cho phù hợp với con nhất thôi 🙂

You may also like...

Your email will not be published. Name and Email fields are required